Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda yazmak gerekir, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler zira gürültülü yerlerde hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ama temiz başlar tabii ki bu düzen her üründe birebir geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat genellikle burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla yükselir ve tonlar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu sebeple sakin ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı tonlar baskın olabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır hem de tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha okunur hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ve sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz notayı, beş ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı gösterir böylece odak bölünmez ve not kalitesi artar. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır ve ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes almak gerekir öte yandan ondalık notlar vermek gereksiz bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu nedenle yanış çizgisinin eşit ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin notalar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha çabuktur. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma temposu ise aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş akar ama aromalar sonradan açılır ve bu çabukluk tadın okunma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur kılar fakat şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki ara süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan gelir: dildeki tat ve burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta önemsiz gelse de sonuçları epey etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir soluk aromayı daha geniş açar. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını belirgin gösterir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı bırakır sert bir çekiş de ince tonları örter. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler için önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı de detay vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir zira doymuş bir damak en güçlü notayı bile soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur ve aroma algısını düşürür. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha temiz görünür bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası korur gerçekten tatlı sıvıdan sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su dışında çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki farkı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü ise kakao tonunu çabucak ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu sebeple düzenli ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrı yazmak iyidir. Boy küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, ama yoğunluk hissi korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı vermez demek ki her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat izlenimi değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar defalarca baştan öğrenilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk adı ile not deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan çok sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre güçlü ahşap kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu belirgin verebilir mesela sert bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki dolgun bir duman aromasız da olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü aroma sunabilir tersi hâl da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk farkı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar ve baharatlı notalar abartılır bu nedenle oda koşullarını da deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise duman tıkanır hem de lezzet silikleşir sıcaklık ise tütünün yanma hassasiyetini etkileyen başka bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru okunur değerlendirme anı seçerken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı şaşırtır oysa gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava veya esinti çıkar. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada koku birikirse ikinci denemenin tadı yanlış okunabilir. Kapı aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok sertse yanış düzeni bozulur.